Een van de belangrijkste factoren die de weerstand beïnvloeden is de voeding en dan in het bijzonder de voeding in de droogstand en in het begin van de lactatie. Aan het begin van de lactatie loopt de melkgift dusdanig op dat de koe niet genoeg energie kan opnemen via haar voeding. Tijdens deze fase verkeert ze dan ook in een zogenaamde negatieve energie balans (NEB). De weerstand is sterk afhankelijk van de ernst van deze NEB bij de individuele koe. Als ze tijdens deze fase maximale hoeveelheden voer kan opnemen zal haar NEB zo laag mogelijk blijven en haar weerstand beter zijn. Er zal dan minder risico op mastitis zijn.
Let op: Het gaat er hierbij niet om zo snel mogelijk zo veel mogelijk krachtvoer in een koe te krijgen. De winst zit vooral in de opname van ruwvoer!
Een heel belangrijk moment om de voeropname gedurende de eerste weken van de lactatie te verbeteren is de periode rond afkalven. Hoe meer voer de koe opneemt in de laatste week voor het afkalven des te beter is de voeropname vlak na het afkalven. De droge stof opname op de dag van afkalven zal altijd minder zijn maar de kunst is om dat verlies zo klein mogelijk te maken.
| Droge stof opname (% van LW) dag 21 |
| |  |
| | Droge stof opname (% van LW) dag 1 |
Bron: Grummer et al., 1995
Hoe kunt u de voeropname van koeien tijdens de dagen rond het kalven optimaliseren?
- Verstrek de dieren in de laatste weken van de droogstand hetzelfde ruwvoer als de dieren in het begin van de lactatie.
- Wen de dieren in de laatste weken van de droogstand aan minimaal 2 kg krachtvoer.
- Verstrek de dieren op de dag van afkalven voldoende ruwvoer, water en minimaal 2 kg krachtvoer.
- Voorkom stress. Belangrijke stressfactoren zijn het verplaatsen van de dieren voor het afkalven naar een plek waar ze de rest van de koppel niet meer kunnen zien en horen. Ook overbevolking bij de verse koeien geeft veel stress.
- Voorkom zoveel mogelijk zware verlossingen en melkziekte (zie verder).
- Let op de conditiescore van de droge koeien en vooral het verloop daarvan. Droge koeien mogen niet te vet zijn, of worden tijdens de droogstand. Conditieverlies in de droogstand is helemaal uit den boze
(Overleg hierover eventueel met uw dierenarts of voeradviseur). - Bied de droge koeien de mogelijkheid tot voldoende beweging.
- Let extra op koeien die mogelijk een tweelingdracht hebben.
Controleer zelf de voeropname van de koeien rond het kalven door regelmatig de pensvulling te beoordelen.
Melkziekte
Melkziekte treedt meestal op de dag van afkalven of de eerste dagen daarna. Soms is dit overduidelijk waarneembaar (koe kan niet staan door spierslapte, koude oren). Vaak echter zijn de verschijnselen minder duidelijk (weinig activiteit, gebrek aan eetlust, door onzekerheid langer blijven liggen, koude oren). Deze dieren hebben subklinische melkziekte. Vooral bij deze groep dieren kan de voeropname ernstig verminderen zonder dat het direct opvalt. Hierdoor is de NEB groter (ongunstiger). Melkziekte heeft dus op de korte en de langere termijn invloed op de weerstand van de koe en daarmee op de kans op mastitis. Indien er een of enkele gevallen van klinische melkziekte op een bedrijf zijn dan is dit vaak het topje van de ijsberg. Er zijn dan ook meer gevallen van de minder opvallende vorm, namelijk de subklinische melkziekte.
Droge stof opname rond het afkalven
KG
Dagen pre- en postpartum
Bron: Marquart et al 1977
